Odporność organizacji zaczyna się od ludzi – radzenie sobie ze stresem jako przewaga konkurencyjna firmy

Branża usług czystości to sektor, który rozwija się dynamicznie, ale jednocześnie niesie ze sobą liczne wyzwania związane z organizacją pracy, presją czasu i wymogami jakości. W ostatnich latach coraz częściej dostrzega się, że fundamentem utrzymania wysokich standardów usług nie jest jedynie sprzęt czy technologia, lecz przede wszystkim ludzie – pracownicy liniowi, liderzy zespołów oraz menedżerowie. To czynnik ludzki – stanowi wyzwanie i to w dwóch kierunkach. Ale o tym później, co jako reprezentant tej branży możesz zarówno odczuwać i generować… To właśnie pracownicy tej branży codziennie mierzą się ze stresem, którego skutki mogą wpływać zarówno na efektywność, jak i jakość świadczonych usług. W tym kontekście kluczowym pojęciem staje się rezyliencja, czyli dosłownie sprężystość wobec otoczenia i tego co dzieje się do okoła niezależnie jaką firmę i stanowisko reprezentujesz. Dotyczy nas wszystkich. Rezyliencja nie oznacza niewrażliwości, tylko zdolność do odzyskiwania równowagi w czasie, który jest trudny, napięty, wymagający.

Rezyliencja: to zdolność do radzenia sobie ze stresem i przeciwnościami.

By przejść konkretnie do brzegu – stres jest reakcją, stanem, które występują, kiedy określone zdarzenia odbierane są jako zagrażające fizycznemu lub psychicznemu dobrostanowi i kiedy dana osoba nie jest pewna, czy jest w stanie poradzić sobie z sytuacją, czy nie. Stres to bodźce i czynniki stresogenne np. nadmiar obowiązków, warunki pracy, niejasny podział zadań, presja odpowiedzialności, niskie poczucie wartości, brak wsparcia, konflikty społeczne w pracy, presja konkurencji, to tylko część reprezentacji z którą spotykam się najczęściej w biznesie. Stres to naturalna reakcja na wymagania lub zagrożenie. Rezyliencja to zdolność do radzenia sobie ze stresem i przeciwnościami. Możemy ją budować i trenować. Sama w sobie, rezyliencja wspiera rozwój.

Oprzyjmy się jednak na twardych liczbach. Firma MultiSport w wynikach swoich corocznych badań „MultiSport Index 2023” potwierdziła, że aż 93% pracowników w Polsce doświadcza stresu w pracy. Z tego aż 28% osób odczuwa go codziennie lub prawie codziennie, a aż 18% – kilka razy w tygodniu. Są to zatrważające liczby.

Jednocześnie, pracodawcy z powodu stresu tracą ok. 550 milionów dni roboczych rocznie, a 1 na 4 pracowników NIE zgłasza się do pracy z powodu stresu. 

Stres w branży czystości – realne wyzwania pracowników liniowych.

Pracownicy odpowiedzialni za utrzymanie czystości stanowią fundament sektora. Ich praca, często niewidoczna, bywa obciążona wysokim poziomem stresu. Do głównych źródeł napięcia nerwowego można zaliczyć:

• Presję czasu – konieczność realizacji zadań w krótkim czasie, często w obiektach o dużej powierzchni.
• Powtarzalność czynności – monotonia pracy może powodować zmęczenie psychiczne.
• Brak docenienia – praca sprzątającego bywa niedostrzegana przez pracodawców i klientów, co miażdży często poczucie wartości i satysfakcji.
• Zmienne warunki – praca w różnych lokalizacjach, często o nietypowych i niewygodnych porach (np. nocnych, świątecznych)
• Presja wyniku – skupienie jedynie na rentowności lub wzroście sprzedaży

Nikt z nas nie funkcjonuje w oderwaniu od rzeczywistości, wszyscy żyjemy w świecie, który nie zmieni się z dnia na dzień. Codzienność i otoczenie, jak choćby hasło „drony”, potrafią potęgować poczucie niepewności. To naturalnie przekłada się na stres, z którym mierzymy się także w pracy.

Długotrwałe napięcie działa jak mechanizm prowadzący wprost do spadku motywacji, zwiększonej absencji chorobowej czy rotacji pracowników. To realne koszty dla firm, szczególnie w branży, w której stabilność i doświadczenie zespołu są kluczowe dla jakości usług i wizerunku przedsiębiorstwa.

O ile stres pracowników operacyjnych często wynika z obciążeń fizycznych i organizacyjnych, o tyle liderzy zespołów oraz menedżerowie stoją przed innymi wyzwaniami:

• Odpowiedzialność za ludzi – konieczność zarządzania zespołem, rozwiązywania konfliktów i dbania o motywację, bycia dostępnym i najlepiej wspierającym cały czas.
• Oczekiwania klientów – presja, aby usługi były realizowane perfekcyjnie, bez opóźnień i usterek oraz w cenach zakontraktowanych najlepiej na „zerowej marży”
• Multitasking – jednoczesne koordynowanie grafików, zasobów i komunikacji.
• Presja wyników – firmy sprzątające działają w konkurencyjnym rynku, gdzie liczy się efektywność i elastyczność oraz skuteczność.

Taka kumulacja odpowiedzialności może prowadzić do zmęczenia, frustracji a nawet wypalenia zawodowego liderów. Co więcej, stres kierownictwa przenosi się na zespoły – pracownicy czują atmosferę napięcia i niepewności. To z kolei generuje błędne koło, które obniża efektywność całej organizacji. Często powtarzam, Twoja firma jest tak rezylientna – jak odporność którą posiadają twoi pracownicy, kadra managerska i dyrektorzy oraz zarząd.

Rynek pracy a stres – nowe wyzwania w erze zmian

Nie można analizować stresu w branży czystości w oderwaniu od szerszego kontekstu. Na rynku pracy obserwujemy kilka kluczowych zjawisk:

• Rosnące wymagania klientów – oczekiwania dotyczące higieny, czystości i efektywności pracy wzrosły znacząco m.in. od czasu wprowadzenia stawek minimalnych czy po pandemii.
• Braki kadrowe – coraz trudniej pozyskać i utrzymać doświadczonych pracowników, którzy pojawią się w pracy.
• Wzrost kosztów – presja finansowa zwiększa odpowiedzialność kadry zarządzającej..

Każdy z tych czynników potęguje stres organizacyjny i sprawia, że temat odporności psychicznej staje się strategicznym wyzwaniem biznesowym.

Pracownik, który rozwija umiejętność radzenia sobie z trudnościami, lepiej znosi presję czasu i potrafi utrzymać koncentrację nawet w trudnych warunkach. Kluczowe są tutaj:

• Szkolenia z zarządzania stresem – praktyczne narzędzia do radzenia sobie z napięciem. Poznanie, które stresory są Twoje najbardziej – jaki masz wzorzec stresu. Każdy z nas odczuwa i znosi stres inaczej. To super indywidualna kwestia.
• Rezyliencja oraz Budowanie poczucia wartości – docenianie pracy sprzątaczy, zauważanie ich wkładu w sukces firmy. Liderzy uczą się pozytywnego feedbacku, który jest częściej potrzebny w polskiej kulturze biznesu niż nam się wydaje. Poczucie własnej wartości a pewność siebie to nie jest to samo. Często pracownicy „atakują” liderów bo nie umieją rozmawiać lub w firmie nie ma przestrzeni na wymianę informacji. Ludzie rozmawiają ale się nie rozumieją.

Rezyliencja liderów i menedżerów

Dla liderów i menedżerów rezyliencja to coś znacznie więcej niż odporność na stres, to zdolność do zachowania jasności myślenia, spokoju i empatii w momentach presji, a także umiejętność przekładania tej stabilności na zespół. To właśnie oni wyznaczają ton emocjonalny organizacji. Jeśli lider potrafi utrzymać równowagę i adekwatnie reagować na wyzwania, jego zespół również staje się bardziej odporny i zorganizowany.

Budowanie tej kompetencji wymaga nie tylko wiedzy, ale i praktyki. Skuteczne organizacje inwestują w:

• Programy rozwojowe, które pozwalają liderom ćwiczyć komunikację opartą na zaufaniu, konstruktywne rozwiązywanie konfliktów oraz świadome zarządzanie zmianą – bo to właśnie w tych obszarach stres ujawnia się najsilniej.
• Mentoring i coaching menedżerski, które oferują przestrzeń do refleksji nad własnym stylem przywództwa, emocjami i reakcjami w sytuacjach trudnych. Indywidualne wsparcie pomaga liderom wzmacniać samoświadomość i uczyć się, jak wspierać innych bez przeciążania siebie.

Rezylientny lider nie jest „twardy” ani niewzruszony – przeciwnie, potrafi rozpoznać moment, w którym sam potrzebuje wsparcia, i daje tym samym przykład zdrowego modelu funkcjonowania. W praktyce przekłada się to na bardziej stabilne zespoły, lepsze relacje z pracownikami i większe zaufanie w organizacji.

Rezyliencja jako zasób w organizacji to inwestycja w przyszłość.

Nie chodzi wyłącznie o jednostki – cała organizacja może (i powinna) rozwijać swoją rezyliencję. W branży czystości oznacza to:

• Kulturę doceniania – regularne zauważanie wysiłku pracowników i liderów.
• Transparentną komunikację – klarowne informowanie o zmianach i oczekiwaniach.
• Inwestowanie w szkolenia – zarówno techniczne, jak i miękkie.
• Systemy wsparcia – np. programy well-beingowe, dostęp do psychologa lub doradcy

Firmy, które świadomie budują odporność swoich pracowników i liderów, nie tylko minimalizują negatywne skutki stresu, ale także zyskują przewagę konkurencyjną – stabilne zespoły, niższą rotację i wyższą jakość usług.

Warto zapamiętać, że stres w branży czystości jest zjawiskiem nieuniknionym – dotyka zarówno pracowników liniowych, jak i liderów czy menedżerów. W obliczu rosnących wymagań klientów i trudności kadrowych jego skutki mogą jednak stać się poważnym zagrożeniem dla firm. Odpowiedzią na to wyzwanie jest rezyliencja – zdolność do adaptacji i powrotu do równowagi.

Pracownicy, którzy rozwijają odporność psychiczną, są bardziej zmobilizowani i efektywni. Liderzy i menedżerowie z wysoką rezyliencją potrafią skuteczniej zarządzać zespołami nawet w kryzysie. Organizacje, które inwestują w te kompetencje, zyskują przewagę w konkurencyjnym rynku usług czystości. Rezyliencja nie jest modnym hasłem – to realne narzędzie biznesowe, które może przesądzić o stabilności i sukcesie całej branży.